“A400M Uçaklarının C-Seviyesi Overhol İşlemlerinin Türkiye’de Yapılması Sayesinde Elde Ettiğimiz Bilgi ve Tecrübenin Değeri Paha Biçilemez!”
Defence Turkey: Söyleşimize geçmişi 1926 yılına kadar uzanan 2’nci Hava Bakım Fabrika Müdürlüğü’nün (HBFM) kısa bir tarihçesi ile başlayabilir miyiz?
Hv.Tuğg.Haldun TAŞAN: Cumhuriyetin ilk yıllarında ülkenin gelişmesi için atılan sanayi adımlarından birisi de Kayseri’de bir uçak fabrikası kurulmasıydı. Boş bir araziye atılan temeller üzerine Mersin Limanından deniz yoluyla ve karadan katırlarla taşınan malzemelerle hangarlar oluşturulmuş, her bir taşına gizlenen emek ile inşa edilmiştir fabrikamız. Türkiye’nin ilk uçak fabrikası olarak Türk Tayyare Cemiyeti ve Alman Junkers Şirketi ortaklığı ile 1926 yılında “Uçak Fabrikası” adı altında kurulmuştur. Kuruluş yılında tesiste 5 mühendis, 120 Alman ve 240 Türk işçi göreve başlamıştır. Yaklaşık 10 yıl içerisinde Almanya, ABD, İngiltere ve Polonya firmaları ile lisans anlaşmaları yapılmış ve 5 ayrı tipte toplam 134 adet uçak ile 50 adet planör imal edilmiştir.
O dönemde kurulan iş birlikleri ile “Savaş Uçağı” imalatına başlanmıştır. Alman Junkers uçağı ve Curtiss Hawk bu iş birliklerinin en güzel örneklerindendir. Ayrıca 1937-1947 yılları arasında 24 tip uçak Fabrika Seviyesi Bakım ve Tadilatı (FASBAT) ve 14 tip motor revizyonu gerçekleştirilmiştir.
Fabrikamız, 2017 yılındaki teşkilat değişikliğinden itibaren 2’nci Hava Bakım Fabrika Müdürlüğü adı altında faaliyetlerini sürdürmektedir.
Defence Turkey: 2’nci HBFM tesislerinin sahip olduğu açık ve kapalı alan büyüklüğü, FASBAT atölyeleri ve hangar sayısı ile yıllık kapasitesi hakkında bize neler söyleyebilirsiniz?
Hv.Tuğg.Haldun TAŞAN: 2’nci HBFM’lüğü bünyesindeki tesislerimiz 463 bina ile 4.000 dönümden büyük bir alan üzerinde konuşludur. Yıllık kapasitemiz ise yaklaşık 30 uçağın Fabrika Seviyesi Bakımını yapabilecek seviyededir.
Defence Turkey: 2’nci Hava Bakım Fabrika Müdürlüğü’nün görev ve sorumlulukları ile organizasyon yapısı ve sunduğunuz hizmetler hakkında bilgi alabilir miyiz?
Hv.Tuğg.Haldun TAŞAN: Milli Savunma Bakanlığı bünyesinde Askeri Fabrikalar Genel Müdürlüğüne bağlı olarak çalışan 2’nci HBFM’lüğü, organizasyonundaki Uçak FASBAT Müdürlüğü, Yer Sistemleri Müdürlüğü, İmalat Atölyeleri Müdürlüğü ve Teknik Yönetim Başkanlığı alt birimleri vasıtasıyla görev ve sorumluluklarını yerine getiriyor. Mühendis ve işçi kadrolarımızda görevli personel sayımız ise 1.000’in üzerinde.
Bu organizasyondaki personelimiz ile ulaştırma uçakları ve pervaneli eğitim uçaklarının depo seviyesi bakım ve onarımları, yer sistemlerinin üretimi ve depo seviyesi bakım ve onarımları,
ihtiyaç duyulan sistem, teçhizat ve malzemelerin imali hizmetlerini sunuyoruz. Bir taraftan da uçakların ve yer sistemlerinin kullanım ömrü boyunca tüm mühendislik faaliyetlerinin karşılanması anlamına gelen teknik yönetim sorumluluğunu üstlenmiş durumdayız.
Defence Turkey: FASBAT faaliyetleriniz kapsamında sunduğunuz hizmetler ve ürün yelpazeniz hakkında bize neler söyleyebilirsiniz?
Hv.Tuğg.Haldun TAŞAN: T-41, SF-260D, CN-235, C-130, C-160, KC-135R ve A400M Uçakları ve uçak durdurucu sistemler, uçak çalıştırıcılar, jeneratörler ve akaryakıt araçları gibi yer sistemlerinin tüm FASBAT bakım ihtiyaçlarını karşılıyoruz. Üretim kabiliyetlerimiz arasında uçak çeker, bomba yükleme cihazı, paraşüt ve teçhizatını sayabiliriz.
Defence Turkey: Uçak Ünitelerinin Bakım, Onarım ve Revizyon kabiliyetleriniz hakkında okuyucularımızı aydınlatır mısınız? Bu kapsamda hangi tip uçaklara hizmet sunumu yapmaktasınız?
Hv.Tuğg.Haldun TAŞAN: T-41, SF-260D, CN-235, C-130, C-160, KC-135R ve A400M Uçaklarının yanı sıra F-4 ve F-16 Uçaklarının da ünite onarım kabiliyetlerine sahibiz. Ünite onarım kataloğumuzda pervaneler, iniş takımları, pistonlu motorlar, jeneratörler, pompalar, aviyonik sistemler gibi yaklaşık 6.000 kalem malzeme ürün bulunmaktadır. Onarım kapasitemiz yıllık 10.000 adede kadar ulaşmıştır.
Defence Turkey: İnsansız Hava Araçlarına yönelik ne gibi hizmetler sunuyorsunuz?
Hv.Tuğg.Haldun TAŞAN: Hava Kuvvetleri Komutanlığımız envanterindeki İnsansız Hava Araçlarına mühendislik hizmetleri sunuyoruz. İhtiyaç halinde imalat, onarım ve revizyon faaliyetlerini de fabrikamız bünyesinde yürütüyoruz.
Defence Turkey: Seyit Onbaşı Bomba Yükleme Aracı, MJ-1TR Bomba Yükleme Cihazı, Koca Yusuf-2 Bomba Yükleme Aracı ve 2014 yılında seri üretim aşamasına geçilen Rahvan Uçak Çeker Projesinde gelinen son durum hakkında bize neler söyleyebilirsiniz?
Hv.Tuğg.Haldun TAŞAN: Mevcut MJ-1 Bomba Yükleyicilerin yenileştirilmesi projesi 2016 yılında tamamlanmış ve bu proje sayesinde cihazların ömürleri uzatılmıştır.
Seyit Onbaşı (Kocayusuf-2) Bomba Yükleme Aracı Projesi ile bomba yükleme aracının yerli imkânlarla tasarlanması, imal edilmesi ve idame edilmesini amaçladık. Hedefimiz, 70 adet “Seyit Onbaşı Bomba Yükleme Aracı” üretilmesi oldu. 34 adet aracın üretimini tamamladık, geriye kalanları da belirlediğimiz program çerçevesinde üreteceğiz.
Rahvan Uçak Çeker Aracının İmalatı Projesi ile uçak çekme faaliyetlerinde kullanılmak üzere özgün tasarım uçak çeker aracı imal edilmesini hedefledik. Bu doğrultuda 90 adet aracın imalatını tamamladık. Araç, 60.000kg çekme kapasiteli, yerli dizel motor, 4x4 çeker, ön ve arka diferansiyel yönlendirilmesi sayesinde yüksek manevra kabiliyetine sahip. Buna ilaveten, 47 adet daha seri üretimine yönelik prototip geliştirmesini tamamladık ve bu yıldan itibaren seri üretim süreci başlatıldı. Bu sayede yerli Uçak Çeker imalat kabiliyeti kazanmış olduk.
Her iki projemiz, yerlileştirme sayesinde desteklenebilirlik faaliyetlerinde etkinliği artırdı ve millî bütçemize katkı sağladı.
Defence Turkey: 2’inci HBFM tesislerinde gerçekleştirilen imalat faaliyetleri ve kullanılan teknolojiler hakkında bilgi alabilir miyiz?
Hv.Tuğg.Haldun TAŞAN: Sorumluluğumuzdaki silah sistemlerinin işletme, idame faaliyetlerine ve Hava Kuvvetleri Komutanlığının ihtiyacına yönelik imalat teknolojilerimizi 6 ana başlık altında toplamak mümkün.
Bu teknolojiler;
a. Talaşlı İmalat Teknolojileri (Torna-Freze-Taşlama)
b. Sac İşleri Montaj Teknolojileri (Kesme-Bükme-Pres-Montaj-Boru/Hortum)
c. Sıcak İşler Teknolojileri (Kaynak-Isıl işlem-Döküm-Dövme)
ç. Yüzey Hazırlama Teknolojileri (Kaplama-Boya-Kumlama)
d. Kompozit Teknolojileri (Lastik-Termo Plastik-Balistik-Vakum)
e. Tekstil Teknolojileri (Paraşüt- Polyester Esaslı Kumaşlar, HvKK’nda tek paraşüt üretim merkezi)
Arz edilen teknoloji gruplarında yılda yaklaşık 2.000 farklı kalemde 300.000 adet üretim yapılıyor. Malzeme imalat kataloğumuzdaki malzeme kalem sayısı 18.000’e yaklaştı. Birliğimiz Hava Kuvvetleri Komutanlığının en büyük kapasiteye sahip imalat merkezidir.
Komple ünite ve yedek parça imalatı kapsamında;
a. Uçak Yapısal Parçaları,
b. Uçuş Görev Teçhizatları,
c. Sızdırmazlık Elemanları, (HvKK’nda tek sızdırmazlık elemanı üretim merkezi)
ç. Fren, Personel ve Yük Paraşütleri, (T-10B, T-10R, T-16, BA-22, CP-47 vb.)
d. Yer Destek Teçhizatları, (Bomba yükleme araçları [Seyit Onbaşı], uçak çeker araçları [Rahvan], uçak çeki demirleri vb.)
e. Kompozit Parça üretimini gerçekleştiriyoruz.
Defence Turkey: Uçak motorlarına yönelik faaliyetleriniz ve yıllık kapasiteniz hakkında bize neler söyleyebilirsiniz?
Hv.Tuğg.Haldun TAŞAN: Sadece pistonlu uçak motorlarına yönelik bakım, onarım ve revizyon faaliyetlerini yürütmekteyiz. Bunlar, T-41 ve SF-260D Uçaklarına ait Lycoming ve Continental pistonlu motorlarının revizyon ve bakım onarım kabiliyetleridir. Yıllık motor kapasitemiz 18 adettir.
Defence Turkey: Envanterdeki C-130 Hercules Uçaklarının fabrika seviyesi bakımları 2’inci HBFM tesislerinde gerçekleştirilmektedir. ERCİYES Projesi kapsamında da görev alan 2’inci HBFM, Lockheed Martin firmasının yetkili bakım merkezi olarak aynı zamanda dost ve müttefik ülkelerin C-130 uçaklarına da bakım hizmeti sunmakta. Geçen süre zarfında bu kapsamda hizmet sunumu yapılan ülkeler ve uçak sayısı hakkında bize neler söyleyebilirsiniz?
Hv.Tuğg.Haldun TAŞAN: 2’nci HBFM, C-130 Uçakları konusunda 1968 yılından beri Depo Seviyesi Bakımları icra ediyor. 2009 yılında alınan Lockheed Martin onaylı Bakım Merkezi Sertifikasyonunun yenileme çalışmaları devam etmektedir. C-130 Uçak bakımları konusunda mevcut bilgi ve tecrübenin diğer müttefik ülke uçakları için de kullanılması konusunda ASFAT A.Ş.’nin görüşmeleri sürüyor. Konu hakkında fizibilite çalışmamız hazırlandı. Yakın zamanda gerekli olan yatırımların yapılmasını ve önemli gelişmeler olmasını bekliyoruz.
Defence Turkey: Airbus D&S tarafından sertifiye edilen 2’inci HBFM’ne 1 Temmuz 2015 tarihinde düzenlenen bir törenle Türkiye ve bölgedeki CN-235 Uçaklarına yönelik olarak ‘Bölgesel Destek Bakım Merkezi’ sertifikası verilmişti. Fabrika’da CN-235 Uçaklarına yönelik sunulan bakım onarım hizmetinin kapsamı/seviyesi, uçak başına harcanan adam/saat işçilik süresi ve yıllık kapasite hakkında bize neler söyleyebilirsiniz? Daha önce 2’nci HBFM tesislerinde CN-235 Uçaklarına yönelik VB-3 bakım kontrollerinin yapılabildiği ifade edilmişti.
Hv.Tuğg.Haldun TAŞAN: Envanterinde en çok CN-235 Uçağı bulunduran ülke Türkiye. CN-235 Uçaklarının Depo Seviyesi Bakımları fabrikamız bünyesinde ortalama 60 iş günü içerisinde yapılıyor. Mevcut kapasitemiz kapsamında yılda 8 adet CN-235 Uçağının bakımlarını yapabiliyoruz. Aynı zamanda Kara, Deniz ve Hava Kuvvetleri envanterinde bulunan CN-235 Uçaklarının teknik yönetim sorumluluğunu yürütüyoruz. CN-235 Uçaklarının ihtiyaç duyduğu uçuş emniyetinin arttırılması ve uluslararası hava trafik kurallarının dikte ettiği TCAS, IFF Mod 5S, ADSB-OUT, GPS tabanlı Navigasyon gibi kabiliyetleri kazanması amacıyla 2’nci HBFM tarafından Aviyonik Modernizasyonu Projesi başlatılmıştır. Prototip uygulaması gerçekleşmiş ve test uçuşları tamamlanmıştır. Yapılan tasarımın tüm uçaklara uygulanması için seri faza başlanması için çalışmalara başlanmıştır. 2015 yılında yapılan Bölgesel Bakım Merkezi çalışmaları aviyonik modernizasyonun tasarım ve uygulamasının 2’nci HBFM bünyesinde yapılmasından dolayı sonuçlandırılamamıştır.
Defence Turkey: Geçen süre zarfında herhangi bir dost ve müttefik ülkeye CN-235 Uçaklarına yönelik bakım/onarım bir hizmeti satışı oldu mu? Buna yönelik devam eden çalışmalar var mı?
Hv.Tuğg.Haldun TAŞAN: Dost ve müttefik ülkelere yönelik herhangi bir hizmet verilmemekle beraber yakın zamanda yapılan fizibilite çalışması kapsamında yatırım değerlendirmesi ASFAT A.Ş.’nin gündemindedir.
Defence Turkey: A400M Programı kapsamında Hizmet İçi Destek (In-Service Support/ISS) konsepti uyarınca Türk Hava Kuvvetleri personeli uçağın komple Hat Bakımı (1’inci Seviye)’ndan sorumlu olacak, ayrıca Kayseri’deki 12’inci Hava Ulaştırma Ana Üs Komutanlığı bünyesinde motor, tekerlekler ve lastikler gibi uçağın bazı alt komponentlerine/sistemlerine yönelik bakım atölyeleri tesis edilecekti. Diğer yandan, Türk Hava Kuvvetleri’nin hizmetine girecek A400M’lerin yanı sıra ileride A400M sahibi olacak diğer kullanıcılara da Hizmet İçi Destek (ISS) hizmeti sunmak üzere TUSAŞ ile ADS işbirliğiyle Airbus Military Türkiye (AMTR, yeni adıyla Airbus DS Turkey) isimli bir şirket kurulmuştu. ADS’nin %100 iştiraki ile 2013’te faaliyete geçen Airbus DS Turkey şirketi Türk Hava Kuvvetleri A400M Uçaklarının, uçak seviyesi bakım dâhil, tüm lojistik desteğini Hava İkmal Bakım Merkezleri, THY Teknik ve diğer yerli sanayinin kabiliyetlerini de kullanarak sağlayacaktı. Bu arada A400M Uçaklarına bakım desteği konusunda THY Teknik de ADS ile Mayıs 2015’de imzalanan anlaşma altında çevrime dâhil edilmişti. Bu çerçevede geçen süre zarfında Airbus DS Turkey, THY Teknik ve 2’nci HBFM arasında tesis edilen iş birliği ve elde edilen sonuçlar üzerine bir değerlendirmenizi alabilir miyiz?
Hv.Tuğg.Haldun TAŞAN: THY Teknik ile şu aşamada A400M Uçakları konusunda herhangi bir iş birliğimiz mevcut değil. A400M Uçaklarının ihtiyaç duyduğu tüm bakım faaliyetlerini 2’nci HBFM’lüğümüz yürütüyor. A400M Hat Bakım Faaliyetleri kapsamında; Airbus DS Turkey şirketi, Global Support Service 2 anlaşması kapsamında 12’nci Hava Ulaştırma Ana Üs Komutanlığına bakım, CAMO ve malzeme yönetimi konularında destek veriyor.
Defence Turkey: 12’nci Hava Ulaştırma Ana Üs Komutanlığı yerleşkesi içinde yer alan 2’nci HBFM, ADS tarafından bir yıl süren bir denetleme sonrasında A400M Uçakları için C-Seviyesi Overhol hizmeti sağlamak üzere sertifiye edilmiş ve Şubat 2018’de düzenlenen bir törenle sertifika takdim edilmişti. C-Seviyesi Overhol hizmetinin kapsamı, uçak başına harcanan adam/saat işçilik süresi ve önemi hakkında bilgi alabilir miyiz? 2’nci HBFM tesislerinde bugüne kadar kaç A400M Uçağına C-Seviyesi Overhol hizmeti sunulmuştur?
Hv.Tuğg.Haldun TAŞAN: 2’nci HBFM tarafından 2017 yılından itibaren A400M Uçağının 8 Adet CL (Intermediate Level) ve 2 adet CH (Depot Level) bakımları yapılmıştır. Söz konusu bakım periyotları; C1-L seviyesinde 24 ay, C2-L için 48 ay, C3-L için 96 ay ve C2-H için 144 aydır. Bunlardan CL bakımları 45, CH bakımlar ise 75 iş günü içinde yapılıyor. Bakımlar EMAR-145 standartlarındadır ve çalışan personelimiz A400M tip sertifika sahibidir.
Defence Turkey: Önceki dönemlerde Milli Savunma Bakanlığı yetkililerince A400M Uçaklarının C-Seviyesi Overhol işlemlerinin Türkiye’de 2’nci HBFM’nde gerçekleştirilmesiyle uçak başına Euro900.000 tasarruf elde edilirken yurt dışında 6 ay süren bakımın yaklaşık 2 ayda tamamlanabildiği bilgisi paylaşılmıştı. C Seviyesi Overhol işlemlerinin Türkiye’de yapılmaya başlamasıyla elde edilen tasarrufun tutarı hakkında bilgi alabilir miyiz?
Hv.Tuğg.Haldun TAŞAN: 2’nci HBFM tarafından yapılan bakımları süre ve maliyet açısından yurt dışı bakımlar ile karşılaştırdığımızda önemli bir tasarruf sağlandığını görüyoruz. Yurt dışında yaklaşık Euro900.000’ya mal olan CL bakımları yurt içinde çok daha düşük maliyetler ile karşılanabiliyor. Bu sayede elde ettiğimiz bilgi ve tecrübenin değeri ise paha biçilemez.
Defence Turkey: Daha önce paylaşılan bilgiye göre 2’nci HBFM bu proje ile aynı zamanda 12 yıl sonra gerçekleştirilecek CH Seviyesi bakımlar için de önemli bir tecrübe kazanmaktadır. Bahse konu CH Seviyesi bakımların neleri kapsadığı hakkında okuyucularımızı aydınlatır mısınız?
Hv.Tuğg.Haldun TAŞAN: CH Bakımı Depo Seviyesi bir bakımdır. Bu bakım paketinde 1.000’e yakın kapak sökümü yapılır. 2’nci HBFM, uçak üzerindeki tüm sistemleri kapsayan kontrol ve testleri içeren paketi Airbus tesisleri dışında ilk kez yapan bakım merkezidir. İşlemler ise dört aydan daha kısa bir sürede tamamlanmıştır.
Defence Turkey: A400M Uçakları Bakım-Onarım-İyileştirme (Retrofit) Sözleşmesi 3 Ekim 2019 tarihinde düzenlenen bir törenle ADS ile ASFAT A.Ş. arasında imzalanmıştı. Sözleşme ile 2’nci HBFM’ne sadece HvKK envanterindeki A400M Uçakları için değil, bölgedeki dost ve müttefik ülkelerin hizmetindeki A400M Uçakları için de retrofit hizmeti sunabilme imkan ve kabiliyeti kazandırılmıştır. İspanya dışında ilk kez 2’nci HBFM’nde gerçekleştirileceği ifade edilen retrofit çalışmasının neleri kapsadığı, bu kapsamda uçak başına harcanacak adam/saat işçilik süresi ve bu kabiliyetin milli imkânlarla yapılabilmesi ile elde edilecek tasarrufun mali değeri hakkında bize neler söyleyebilirsiniz?
Hv.Tuğg.Haldun TAŞAN: Retrofit tanım olarak; A400M Uçaklarının ilk servise verilmesinden uçağın retrofit (versiyon yükseltme) programına alınmasına kadar geçen süre içinde kullanıcı geri bildirimleri ve tasarım değişiklikleri sonucunda oluşan iyileştirmelerin uçağa yansıtılmasıdır. 2’nci HBFM, Airbus tesisleri dışında retrofit yapabilen tek bakım merkezidir. 7 Aralık 2020 tarihinde başlattığımız ilk retrofit faaliyetini 30 Temmuz 2021 tarihinde tamamlamış bulunmaktayız.
Yapılan retrofit çalışmaları yapısal işlemler, uçaktaki Harness işlemleri ve yoğun yazılım işlemleri olarak üç ana başlık altında toplanabilir.
Retrofit yaptığımız ilk uçaktaki işlemler;
· Rampadan paraşütle atlama sisteminin iyileştirilmesi,
· Gece Paraşütçü Operasyonları,
· DASS (Pasif Hava Savunma Sistemi) Sisteminin iyileştirilmesi,
· Oto pilot imkânı ile düşük irtifada uçuş operasyonlarının yapılması imkânı,
· Kargo vincinin tam kapasiteyle kullanılması,
· Tam kapasiteyle oksijen üretme sisteminin kullanılması – Limitsiz oksijen üretme imkânı,
· Kargo bölümünün depolama bölümünün artırılmasıdır.
Retrofit faaliyetlerini fabrikamız bünyesinde yapmamız sayesinde uçak başına yaklaşık Euro1.000.000 tutarında kazanım sağlıyoruz.
Bunun yanında kazandığımız nitelikler ise paha biçilemez değerdedir. Nitekim artan uluslararası teknik ve kalite tecrübemizi farklı faaliyetlere aktarmayı hedefliyoruz.
Diğer taraftan sürenin kısaltılması ile elde ettiğimiz katkı da çok mühimdir. Ki, böylece uçaklarımızın gökyüzü ile buluşma süresini uzattık.
Defence Turkey: Daha önce 2015-2016 yıllarında iki A400M Uçağı ADS’nin İspanya/Getafe’deki tesislerinde retrofit çalışmasından geçirilmişlerdi. Görüşlerine başvurduğumuz ADS yetkilileri motor dahil donanım ve yazılım ağırlıklı bu retrofit çalışması ile uçakların en son konfigürasyon seviyesine çıkarıldıklarını ifade etmişlerdi. 2’nci HBFM’nde gerçekleştirilecek retrofit çalışması da motor dahil donanım ve yazılım ağırlıklı bir çalışma mı olacak? Bu kapsamda ADS ile nasıl bir işbirliği tesis edildi? Oradan ne gibi teknik/donanım desteği temin edilecek?
Hv.Tuğg.Haldun TAŞAN: Devam eden ve planlı retrofit çalışmalarının iş paketleri Airbus tarafından sağlanıyor. İşçilik ve uygulama sırasında Airbus firmasından herhangi bir teknik destek almıyoruz. Sınırlı sayıda Airbus temsilcisi sahada gözlemlerde bulunuyor ve danışmanlık yapıyor. İspanya’da yapılan çalışmalarda yazılım ve yapısal işlemler yapılmıştı. Devam eden iş paketinde şu an için motor ile ilgili herhangi bir güçlendirme yer almıyor. Fakat planlı çalışmalarımızda motor retrofitlerinin de Kayseri’de yapılabileceğini değerlendiriyoruz. Bu konuda Airbus ile görüşmeler devam ediyor.
Defence Turkey: HvKK hizmetindeki ilk A400M Uçağı üzerindeki retrofit işlemlerine bildiğimiz kadarıyla Aralık 2020’de başlanılmış ve çalışmaların Temmuz 2021’de tamamlanacağı açıklanmıştı. Retrofit çalışmasında gelinen son durum hakkında bilgi alabilir miyiz?
Hv.Tuğg.Haldun TAŞAN: 30 Temmuz 2021 itibari ile ilk retrofit uçağı, gerekli tüm servis bültenleri uygulanarak Hava Kuvvetlerine teslim edilmiştir. Tüm işlemler EMAR-145 gereklilikleri karşılanarak ve A400M tip eğitimli personel tarafından 2’nci Hava Bakım Fabrika Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilmiştir.
Defence Turkey: Bakım-Onarım-İyileştirme (Retrofit) çalışması her uçakta aynı seviyede mi oluyor? A400M Uçakları bildiğimiz kadarıyla farklı konfigürasyon sevilerinde teslimedilmekte ve belli dönemlerde yazılım güncellemeleri yüklenmekteydi. Örneğin Türk Hava Kuvvetlerine teslim edilen son A400M’ler Batch 4 seviyesindeydi.
Hv.Tuğg.Haldun TAŞAN: Hayır. Her uçağın retrofit paketi birbirinden farklı olacak. Mesela bir sonraki uçağın retrofit çalışmasında uygulanacak iş paketi şu anki uçağımıza göre daha kapsamlı olabilir. Yazılımsal versiyon yükseltmeler daha ön planda, tahmini olarak 7 ay içerisinde tüm paketin tamamlanmasını bekliyoruz.
Defence Turkey: A400M Uçaklarında yer alan TP400-D6 turboprop motorlarına yönelik herhangi bir faaliyetiniz veya kabiliyetiniz mevcut mu? Pack-2 donanımlı motorların teslimatına geçtiğimiz dönemde başlanmıştı. HvKK hizmetindeki A400M Uçaklarında yer alan motorların Pack-2 Seviyesine çıkarılması sürecinde 2’nci HBFM herhangi bir rol oynayacak mı?
Hv.Tuğg.Haldun TAŞAN: TP400-D6 motorları konusunda 2’nci HBFM, Birlik Seviyesi Bakımları yapabilme kabiliyetindedir. Bu noktada, baroskop kontrolü, bazı parça ve ünitelerin değişimi yeteneklerimizi de ilave edebiliriz. 2’nci HBF Müdürlüğü tarafından A400M motorlarının Pack-2 Seviyesine yükseltilmesinde motor, PGB ve motor donanımlarının sökülmesi ve montaj edilmesi haricinde etkin bir rol oynamayacak. Gerektiği durumlarda teknik destek, işçilik desteği ve kalite kontrol aşamaları gerçekleştirilecek. Ancak, gelecekte özellikle pervane ve sistemlerinin bakım, onarım ve revizyon kabiliyetinin kazanılması konusunda çalışmalarımız da mevcut.
Defence Turkey: Okuyucularımıza bir mesaj olarak eklemek istediğiniz herhangi bir şey var mı?
Hv.Tuğg.Haldun TAŞAN: Son olarak 2’nci HBFM olarak sorumluluğumuza verilen tüm silah sistemlerinin bakım onarımını dünya standartlarında yapmaya devam etmek için çabalarımız devam ediyor. Özellikle askeri kargo uçakları kapsamında, bölgesinde organizasyonu, personeli, tesisleri ve kullandığı teçhizatları ile uluslararası bir bakım merkezi haline geliyoruz. Envanterimizdeki uçaklara ve diğer müttefik ülke uçaklarına verdiğimiz hizmet ile hem bölge ekonomisine hem de ülke ekonomisine katkı sağlamak amacında gayretlerimizi sürdürüyoruz.
Defence Turkey: Komutanım vakit ayırdığınız için teşekkür eder, çalışmalarınızda başarılar dileriz.
