Kale Arge KTJ Serisi Turbojet Motor Ailesini Tanıtmaya Hazırlanıyor
ATMACA Gemisavar Seyir Füzesi (ASCM), KARA ATMACA Karadan Karaya Seyir Füzesi (SLCM) ve SOM Havadan Atılan Seyir Füzesi (ALCM) Ailesini güçlendirecek KTJ-3200 Turbojet Motoru’nun platform entegrasyon çalışmalarına 2021 yılı son çeyreğinde başlanmış olup atışlı testlere ise 2022 yılı ikinci yarısında başlanılması beklenmektedir. Kale Arge imzalanan sözleşme altında 2022 yılı içinde Seri Üretim Fazı kapsamında KTJ-3200 teslimatlarına devam edecek olup zamanla yüzlerce motor teslimatı yapılacaktır.
Diğer yandan daha üstün özelliklere ve daha uzun menzile sahip yeni seyir füzesinin Seri Üretim Fazı altında kullanılacak yerli ve özgün turbojet motorun geliştirilmesi ve tedariki için başlatılan ARAT Projesi kapsamında 5 Kasım 2021 tarihinde Kale Arge ile Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayi Başkanlığı (SSB) arasında bir sözleşme imzalanmıştır. ARAT Projesi ile başta söz konusu yeni seyir füzesi olmak üzere, benzer itki seviyesi ihtiyacı olan platformların motor ihtiyacının yerli ve milli imkanlarla sağlanması hedefleniyor. Yüksek irtifa ve zorlu çevresel şartlarda çalışacak özellikte bir tasarım ve kalifikasyona sahip olacak ARAT TJ Motoru, seyir füzelerinin önemli bir ihtiyacını karşılayacak. ARAT TJ Motoru ile KTJ Serisi motor ailesi genişlemektedir.
Yüksek itki gücü ve daha düşük özgül yakıt tüketimi değerlerine sahip olması beklenen yeni turbojet motor varyantı yeni seyir füzesinin isterlerine uygun olarak geliştirilecek. ARAT Turbojet Motoru, yüksek irtifa ve zorlu çevresel şartlarda çalışacak özellikte bir tasarım ve kalifikasyona sahip olacak. KTJ-3200 ve yeni varyant TJ motorda olduğu gibi yakıt ile yağlama tekniğinin kullanılacağı ARAT TJ Motoru, platform isterleri doğrultusunda yenilenen aerodinamik tasarımı sayesinde muadillerine kıyasla daha yüksek itki gücüne, daha düşük özgül yakıt tüketim değerine ve daha yüksek görev irtifasına sahip olacak. ARAT’ın halen bahse konu yeni seyir füzesinin geliştirme sürecindeki uçuş ve atış testlerinde kullanılmak üzere SAFRAN Power Units (eski Microturbo) Firmasından tedarik edilmekte olan TR40+ Turbojet Motoru (konfigürasyon numarası 275-4) ile benzer kabiliyetlerde olacağını değerlendirmekteyim.
Diğer yandan, 17 Aralık 2021 tarihinde CNN Türk’te düzenlenen Akıl Çemberi Programına konuk olan SSB Prof. Dr. İsmail DEMİR, konuşmasında GEZGİN Seyir Füzesi’ne de değinmiş ve Projenin SOM ALCM ve ATMACA Gemisavar Seyir Füzesi Projelerinden elde edilen tecrübeler ile devam ettiğine dikkat çekmişti. DEMİR, yabancı motor ile çeşitli testlerin gerçekleştirilmesi ihtimali olsa da ARAT Projesi kapsamında Kale Arge tarafından geliştirilecek motor ile yola devam edileceğinin altını çizmişti.
ARAT TJ Motoru prototiplerinin 2022 yılı sonu veya 2023 yılı başlarında hazır olacağını, prototip motorlarla Kale Arge Tuzla Geliştirme ve Test Merkezi yerleşkesinde yer alan İrtifa Test Sistemi’nde testlere 2023 yılında başlanılabileceğini (bunun için İrtifa Test Sistemi’nde bir dizi modifikasyon yapılacaktır) ve motorların füze/platform üzerinde gerçek uçuş öncesinde ilk olarak yeni seyir füzesinin tasarım, geliştirme, prototip üretim, test ve platform entegrasyon faaliyetleri tasarım sorumlusu TÜBİTAK SAGE tarafından 2024 yılında yerde bir dizi teste tabi tutulacağını değerlendiriyorum. Bu kapsamda örneğin füzenin uçuş sırasında maruz kalacağı G-Gücü’nü yerde oluşturan Shaker Cihazı denen bir test düzeneğinde Shaker Testi’ne tabi tutulacak ARAT TJ Motor prototiplerinin akabinde yeni seyir füzesi üzerine entegrasyon çalışmalarına başlanılacaktır. Dolayısıyla ARAT TJ Motorunun yeni seyir füzesi üzerinde ilk uçuş testinin ancak 2025 yılı içinde gerçekleştirilebileceğini düşünüyorum. Yurt dışından temin edilen veya edilmekte olan dış kaynaklı motorların itki gücü değerleri göz önünde bulundurulduğunda ARAT TJ Motoru’nun platform isterlerini karşılar şekilde benzer seviyede itki gücü kapasitesine sahip olacağını değerlendiriyorum.
