LM2500 DSB Kabiliyeti Kazanımı ve ABD’ye Hizmet Satışı

İbrahim Sünnetci
1’inci HBFM, LM2500 GT konusunda TEI ile işbirliği yapmaktadır (TEI motoru söküyor, ardından parçaları 1’inci HBFM’ye getiriyor, parçalar burada özel prosesler kullanılarak onarılıyor ardından nihai montaj için tekrar TEI’ye veriliyor). D.z.K.K.lığı envanterindeki; BARBAROS (4x2 LM2500 GT), GABYA (8x2 LM2500 GT) ve İSTİF Sınıfı (TCG İstanbul 1 x LM2500 GT) Fırkateynler ile ADA Sınıfı (4x1 LM2500 GT) Korvetler ve TCG Derya DİMDEG (Denizde İkmal ve Muharebe Destek Gemisi (2 x LM2500 GT) olmak üzere 18 gemide toplamda 31 adet LM2500 Gaz Türbini görev yapmakta olup, devam eden İSTİF Sınıfı Seri İnşa (MİLGEM 6-12 gemiler, 6-8 için LM2500 siparişi 2023 yılı ortasında, 9-12 için LM2500 siparişi ise Temmuz 2024 tarihinde verilmiştir), TF-2000 HSH Muhribi ve Milli Uçak Gemisi Projeleri’nin hayata geçirilmesiyle LM2500 sayısı 50’yi geçecektir.
.jpg)
GE verilerine göre halihazırda sivil ve kamu (BOTAŞ) sektörlerinde karada elektrik enerjisi üretimi maksatlı olarak kullanılanlarla birlikte ülkemizdeki LM2500 Serisi Gaz Türbin sayısı 80’i aşmıştır. LM2500 Gaz Tübinleri; Gaz Jeneratörü (GG) ve Güç Türbini (PT) olmak üzere iki temel bölümden oluşmakta olup 1’inci HBFM Aralık 2023 itibarıyla PTA014 Seri Numaralı LM2500 Güç Türbini’nin onarım, içerisine ‘coupling’ asamblesi sıkışmış durumdaki PTA049 ve PTA048 Seri Numaralı iki adet Güç Türbini’ninin ise söküm ve onarım işlemlerini tamamladıktan sonra Gölcük Tersane Komutanlığı’na (ilki 23 Aralık 2020 tarihinde) sevk etmiştir.
.jpg)
Aralık 2023’te gerçekleşen 1’inci Hava Bakım Fabrika Müdürlüğü (HBFM) ziyaretimiz sırasında revizyon işlemi için 8 Mayıs 2020 tarihinde teslim alınmış olan GGA211 Seri Numaralı Gaz Jeneratörü’nün söküm işlemi tamamlanmış ve gerekli malzemenin gelmesi beklenirken, GGA-249 Seri Numaralı Gaz Jeneratörü ise dikey söküm aşamasındaydı. LM2500 DSB/revizyon kabiliyeti için bir adet komple LM2500 Gaz türbini 1’inci HBFM’ye teslim edilmiş olup ihtiyaç duyulan malzeme listesi hazırlanmış ve bakım için hazırlık aşamasındaydı.
Aslında Türk Deniz Kuvvetleri’nin bekası için stratejik önemdeki LM2500 Gaz Türbinleri için DSB kabiliyet kazanımı aynı zamanda ülkemize oldukça yüklü meblağlarda katma değer kazandırma potansiyeline sahip. Türkiye daha önce her bir LM2500’ün DSB/revizyon işlemi için yurtdışına 2.5 Milyon Dolar tutarında ödeme yapmaktaydı ve gönderilen LM2500’ün geri gelmesi 2.5 yılı buluyordu. Öyle ki daha önce hasar gören ve hizmet dışı bırakılması beklenen bir LM2500 GT’nin sadece sökülüp hasar kontrolünün yapılması için bile Türkiye’ye 1 Milyon Dolar tutarında fatura kesilmişti.
.jpg)
Bu arada LM250 GT’lerin revizyon sonrası test kabiliyetinin kazanılması için 2020 yılının başında tamamen 1’inci HBFM imkan ve kabiliyetleri ile başlatılan ATILIM LM2500 GT Test Bremzesi Projesi altında kurulumu 2021 yılında tamamlanan ATILIM LM2500 GT Test Bremzesi ile Aralık 2023 itibarıyla 6 LM2500’ün bremze testi başarıyla tamamlanmıştı.
LM2500 Gaz Türbini için Depo Seviyesi Bakım (DSB) kabiliyetinin kazanılması ile artık sadece Türk Deniz Kuvvetleri hizmetindeki LM2500’ler için değil dost ve müttefik ülkelerin envanterindeki LM2500’ler için dedepo seviyesi bakım ve revizyon hizmeti sunulabilecektir. TEI, motor üreticisi GE Marine ile 2023 yılında imzaladığı anlaşma ile LM2500 Gaz Türbini için küresel bir bakım, onarım, revizyon merkezi olma doğrultusunda ilk adımı atmıştı. Şirket bu kapsamda 2 Mart 2024 tarihinde yaptığı açıklama ile ABD Deniz Kuvvetleri envanterindeki LM2500 denizcilik gaz türbinlerinin depo seviyesi bakım ve revizyonlarını gerçekleştireceğini duyurmuştu. ABD Savunma Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, Ekim 2026’ya kadar süreceği belirtilen anlaşma uyarınca 14 aylık bu dönemde ABD Deniz Kuvvetleri (US NAVY)’nin kullanıcısı olduğu LM2500 motorlarının depo seviyesi bakım ve revizyon hizmetlerinin TEI tesislerinde gerçekleştireceği duyurulmuştu. Ancak söz konusu çalışmada Eskişehir’de konuşlu 1’inci Hava Bakım Fabrika Müdürlüğü (HBFM) de görev alacaktır. TF39 ve CF6-6 havacılık motorları türevi LM2500, çok sayıda küresel kullanıcısı ile dünyanın en çok tercih edilen denizcilik gaz türbinlerinden biri. Tavan değeri 45.6 Milyon ABD Doları olan bu sözleşme ile TEI, yalnızca havacılık motorlarında değil, aynı zamanda havacılık motorları türevi gaz türbinleri bakım faaliyetleri için de küresel iddiasını bir kez daha ispatlamıştır.
.jpg)






