Yeni Nesil FIRTINA-II Kundağı Motorlu Obüse, X1100 -5A4 Allison Transmisyonu

Hafif, orta ve ağır, paletli veya tekerlekli tüm askeri araçlara yönelik geniş tahrik çözümleri yelpazesine sahip olan Allison Transmission Türkiye’deki lisanslı üreticisi Hema HST Otomotiv ile katılım gerçekleştirdiği IDEF ‘21 Fuarında tekerlekli ve paletli askeri araçlar için sunduğu tahrik çözümlerini stand alanında sergiledi.  Stantta en dikkat çekici ürün halihazırda Yeni Nesil T-155 FIRTINA Kundağı Motorlu Obüsü (FIRTINA-II) Programı için yeni geliştirilen X1100™-5A4 Otomatik Transmisyonu oldu.

FIRTINA-II Kundağı Motorlu (K/M) Obüsleri L3Harris Firması ürünü 1.200bg kapasiteli dizel AVDS Motor ve Allison Transmission ürünü X1100™-5A4 Otomatik Transmisyonundan oluşan güç grubu ile donatılacaktır. Söz konusu güç grubunun entegrasyon sorumluluğu ise BMC Power (ASFAT AŞ) Firmasında. Edindiğim bilgiye göre Ağustos 2021 itibarıyla çalışmalara devam edilmekteydi. 281 adet teslim edilen FIRTINA-I K/M Obüslerindeki güç grubu (1.000bg kapasiteli MTU MB-881 KA-500 Motoru ile eşleştirilmiş Allison X1100-5A3 Otomatik Transmisyonu) Güney Kore’den hazır olarak gelmişti.

Diğer yandan 1.200bg kapasiteli bu yeni güç grubu aynı zamanda M60A3 Ana Muharebe Tanklarının modernizasyonu kapsamında da önerilmekte. Edindiğim bilgiye göre güç grubu M60 AMT güç grubu ile birebir uyumlu olacak şekilde, yani mevcut güç grubunun yerleştirildiği havuza sığacak şekilde, tasarlandığından entegrasyon çalışması kapsamında gerek şasi, gerekse tank gövdesinde herhangi bir ilave değişikliğe ihtiyaç duyulmayacak böylelikle iyileştirme maliyeti minimize edilebilecek. L3Harris Technologies ürünü 1.200bg (895kW) kapasiteli,  kuru ağırlığı 5.100lb (2.313kg) olan AVDS-1790-9A Dizel Motorunun M48 ve M60 AMT’larında kullanılan 750bg kapasiteli kuru ağırlığı 4.900lb olan AVDS-1790-2C motoru ile aynı boyutlarda olduğu ve iki motor arasındaki ortak parça kullanım oranının %70’in üzerinde olduğu belirtiliyor. Allison ürünü X1100-5A4 Otomatik Transmisyonu halen eski nesil CD-850 transmisyonunun yerini alacaktır. M60 AMT için maliyet etkin mobilite/hareket kabiliyeti iyileştirme çözümü olarak tanıtılan AVDS-1790-9A Dizel Motoru ve X1100™-5A4 Otomatik Transmisyonundan oluşan yeni güç grubu (‘Türk Güç Grubu’ adı ile lanse edilmektedir) sayesinde M60 AMT’nın hızlanmasında %46, süratinde %36, azami süratinde %47, tırmanma kabiliyetinde ise %40’ın üzerinde iyileşme olacağı hesaplanmaktadır. M60 AMT ve FIRTINA-II K/M Obüslerde ortak güç grubu kullanımı ile bir yandan ömür devir maliyeti ve ilk alım maliyetinde önemli tasarruflar elde edilebilirken diğer yandan harekat ve bakım yedek parçaları ile depo işlemleri ve bakım eğitimi gibi giderlerde de ciddi tasarruflar mümkün olabilecektir.

Bu arada AVDS-1790 Serisi Motorların Orjinal Üreticisi (OEM) artık RENK America Combat Propulsion Systems Firması olmuştur. Alman RENK Firması 1 Mart 2021’de  L3Harris Technologies Firmasının Combat Propulsion Systems iş birimini ve Magnet-Motor GmbH iş birimini satın alacağını duyurmuş (açık kaynaklarda yaklaşık ABD$400 Milyon tutarında nakit ödeme yapıldığı belirtiliyor) ve olağan izin sürecinin tamamlanmasını müteakip satın alma işleminin 2021 yılı ikinci yarısında tamamlanacağı açıklanmıştı. AVDS-1790 serisi dizel motorlar artık L3Harris Firmasının resmi internet sayfasında da yer almaktadır.

IDEF ‘19 Fuarında FIRTINA-II K/M Obüslerinde kullanılmak üzere 1.200bg kapasiteli 12 silindirli (V12) dizel bir motor ve Allison X1100-5A3 temelli otomatik transmisyondan oluşacak yeni bir güç grubunun geliştirilmesi maksadıyla Milli Savunma Bakanlığı (MSB) ile Caterpillar Defence UK (CAT UK) arasında bir Mutabakat Muhtırası (MoU) imzalanmıştı. O tarihte şirket yetkililerinden edindiğim bilgiye göre Caterpillar Defence UK ürünü mevcut bir motorun çekirdeği üzerine şekillendirilecek yeni motorun geliştirme sürecinde 1’inci ABFM mühendisleri de görev alacak ve burada üretimi yapılacak motor ITAR kısıtlamalarına tabi parça ve alt-sistem içermeyeceğinden ihracatında da bir kısıtlama (ITAR-Free) yaşanmayacaktı. Ancak 10 Haziran 2021 tarihinde Tip 45 Sınıfı HMS Defender Destroyerinde düzenlenen İngiltere Sanayi Günü etkinliği kapsamında görüşme fırsatı bulduğum CAT UK Firması yetkilileri MoU'nun ardından kendileri ile resmi sözleşme imzalanmadığını, Türkiye’nin bu ihtiyaç için bütçesel anlamda daha iyi bir teklif sunan başka bir şirket ile anlaştığına dikkat çekmiş ama firma adı vermemişlerdi.  

Allison Transmission Firması aynı zamanda ALTAY AMT Programı için de X1100-4 Otomatik Transmisyonunu önermekte. Ancak mevcut tasarım T Tipi (T-Drive) Konfigürasyona sahip olduğundan ALTAY AMT için U Tipi (U-Drive) Konfigürasyona sahip modeli önerilmekte. ALTAY AMT’ndaki EuroPowerpack Güç Grubu motorun transmisyona paralel olarak yerleştirildiği ‘U Tipi Konfigürasyon’a sahiptir.

Allison standında sergilenen bir diğer transmisyon çözümü ise çapraz tahrikli X200™ 4C Tam Otomatik Transmisyonu idi. Edindiğim bilgiye göre halen Silah Taşıcı Araç (STA) Projesi kapsamında seçilen elektronik kontrollü X200™ 4C, Firma tarafından ZMA-15 Modernizasyonu için de önerilmekte. Allison ayrıca paletli araçlara bir hibrit-elektrik motoru entegre eden ve hem aracı hareket ettirmek için karma tork, hem de modern araçlarda elektrik gücü gerektiren, bilgisayarlardan yönlendirilmiş silahlara kadar çok sayıda sistemi desteklemek için yardımcı elektrik gücü sağlayan Yeni Nesil Elektrikli AX46 Orta/Ağır ZMA Transmisyonunun tanıtımını yaptı.  8 ileri ve 3 geri vitese sahip olan 850kW güç kapasiteli  AX46, 40-60 kısa ton ve 36-54.4 metrik ton sınıfı araçlarda kullanılabilecek şekilde tasarlanmış. Prototip üretimi için 2023 yılının hedeflendiği AX46 Transmisyonu Yerleşik Taşıt Gücü (OBVP) ve hibrid kullanıma yönelik olarak 220kW kesintisiz güç kapasiteli Motor/Jeneratöre sahiptir.