``Envanterde Bulunan Hava Araçlarının Emniyetli ve Etkin Şekilde Görevlerini İcra Etmelerini Sağlamak En Önemli Sorumluluğumuzdur``
Defence Turkey: Deniz Hava araçlarında bakım faaliyetlerinin başlaması ve idamesi sürecinin tarihsel gelişimi hakkında bilgi verebilir misiniz?
Yarbay Erkan AKDERELİ: Bakım Komutanlığı Türk Deniz Havacılığının doğuşu ile beraber envanterdeki deniz hava araçlarının bakım onarım faaliyetlerini desteklemek maksadıyla personeli ile beraber günümüze kadar olan süreç içerisinde faaliyetlerine devam etmektedir. Türk Deniz Havacılığının kurulması ile ilgili raporlarda geçen hususlar dikkate alındığında deniz hava araçlarının bakım faaliyetlerinin idame edilmesi fikrinin doğuşunun 1912 yılına uzandığı görülmektedir.
Osmanlı Ordusu için tedarik edilecek hava araçlarının seçilmesi/alımı sürecinde pilot eğitimlerinin yanı sıra ilave olarak iki subayın da 1912 yılında bakım eğitimi almasının planlandığı ve bu iki subaydan birisinin Deniz Çarkçı Üsteğmen Mehmet FETHİ olduğu bilinmektedir. Deniz Çarkçı Üsteğmen Mehmet FETHİ Türk Deniz Havacılığı tarihinde uçuş ve bakım/onarım faaliyetlerinde öncü bir isim olarak karşımıza çıkmakla beraber Deniz Havacılığının temellerinde de önemli bir rol almıştır.
Denizlerin artan önemine binaen 1960 yılından itibaren Donanmanın görev ihtiyacını karşılamak için döner ve sabit kanat olmak üzere iki filodan oluşan hava gücü tesis edilmesi çalışmalarına başlanmıştır. Bu kapsamda; 1968 yılında Hava Kuvvetleri Komutanlığı (HvKK) ile imzalanan protokol doğrultusunda bakım personelinin eğitimlerinin verilmesi ve alınacak hava araçlarının uçurulması, işletilmesi/idamesi için Deniz Havacılığının yeniden tesis edilmesi çalışmalarına hız verilmiştir.
Deniz Havacılık teşkillerinde ilk olarak bakım personeli uçuş filo komutanlıkları bünyesinde görev yapmış daha sonra 1991-1992 eğitim yılı döneminde teşkilat yapısında değişikliğe gidilerek İkmal ve Bakım Komutanlığının kurulması ile beraber kurumsal yapıya geçilmiştir.
Lojistik ve bakım faaliyetlerinin ayrılarak iki farklı birim tarafından yürütülmesi maksadıyla İkmal ve Bakım Komutanlığı Aralık 2009 döneminde, Malzeme Yönetim Merkezi Komutanlığı ve Bakım Komutanlığı olarak ikiye ayrılmıştır. Böylece günümüze kadar olan süreçte Bakım Komutanlığı, bakım ve onarım odaklı faaliyetlerinin icrasına devam etmektedir.
Defence Turkey: Kurumsal yapıya geçilmesi ile beraber bakım teşkilatlanması ve bakım konsepti hangi temeller üzerine inşa edilmiştir? Deniz Hava Komutanlığı envanterinde bulunan deniz hava araçlarına yönelik ne gibi bakım/onarım hizmetleri sunmaktasınız?
Dz. Yb. Erkan AKDERELİ: Askeri havacılıkta üçlü bakım konsepti dünya genelinde tercih edilen en yaygın yöntemdir. Komutanlığımız envanterindeki hava araçları için de; Hat Seviyesi (O-Level), Üs Seviyesi (I-Level) ve Depo/Fabrika Seviyesi (D-Level) olarak adlandırılan üçlü bakım konsepti uygulanmaktadır.
Hava araçlarının uçuşa hazır hale getirilmesi maksadıyla gerekli olan bakım ve servis hizmetlerinin verildiği “Hat Seviyesi Bakımlar”; Deniz Hava Komutanlığı bağlısı tüm bakım birimlerinde, intikal edilen kıyı birlikleri ve yüzer platformlarda ise teşkil edilen intikal bakım ekipleri vasıtasıyla yapılabilmektedir.
Hava aracı cihazları/ekipmanları üzerinde özel yer destek teçhizatları ve test setler kullanılmak suretiyle onarım/ayar işlemlerinin yapıldığı “Üs Seviyesi Bakım” konsepti, Deniz Hava Komutanlığı bağlısı Topel ve Dalaman Üs Bakım Komutanlıkları bünyesindeki uzman bakım personeli marifeti ile icra edilmektedir. LHD Anadolu Çok Maksatlı Amfibi Hücum Gemisinin 2021 yılı sonuna doğru envantere girmesi ile birlikte yüzer unsurlarda da Üs Seviyesi Bakım imkân ve kabiliyetinin kazandırılması planlanmaktadır.
Hat ve Üs Seviyesi dışında kalan bakım/onarımlar ile gövde/cihaz yenileştirme işlemlerini içeren “Depo/Fabrika Seviyesi Bakım” konsepti ise genel itibariyle Askeri Fabrikalar Genel Müdürlüğü bünyesinde bulunan fabrikalar veya yetkili firmalar tarafından yürütülmektedir.
Defence Turkey: Bakım faaliyetlerini yürütmek için ihtiyaç duyulan bakım personelinin temini ve yetiştirilmesine yönelik nasıl bir süreç işlemektedir.
Dz. Yb. Erkan AKDERELİ: 2010 yılı öncesinde hava araçları üzerinde çalışan teknisyen personel ihtiyacımız Kara ve Hava Kuvvetleri Komutanlıkları bünyesinden karşılanmaktayken, 2010 yılı sonrası personelimizin temini ve yetiştirilmesi faaliyetleri Deniz Kuvvetleri Komutanlığınca yapılmaktadır.
Bu kapsamda; 2010 yılında deniz hava personelinin eğitimlerinin kurumsal bir yapıya kavuşturulması için Deniz Hava Komutanlığı bünyesinde Deniz Hava Eğitim Merkezi Komutanlığı kurulmuştur.
Deniz Hava Eğitim Merkezi Komutanlığının alt yapı ve eğitim imkan/kabiliyetlerini geliştirmesi ile beraber 2017 yılından itibaren Deniz Hava Komutanlığı’nın teknisyen ihtiyacını karşılamak üzere Deniz Kuvvetleri Komutanlığınca temin edilen personele Deniz Hava Eğitim Merkezi Komutanlığı’nda alanında uzman personel tarafından mekanik ve aviyonik olmak üzere iki branşta temel havacılık eğitimlerinin verilmesine başlanmıştır. Halihazırda eğitimleri son aşamaya gelen personelinde ilave edilmesiyle 2017 yılından günümüze kadar olan süreçte; 201 mekanik, 126 aviyonik olmak üzere toplamda 327 teknisyen personelin temel eğitimleri tamamlanmış olacaktır. Eğitim merkezinde temel havacılık eğitiminin yanı sıra hava aracı tiplerine yönelik bakım eğitimleri de verilerek personelin hava araçları üzerindeki ünsiyetlerinin artırılması sağlanmaktadır.
Ayrıca; idari kadrolarda görev alan bakım subaylarının Hava Kuvvetleri Komutanlığı’nda yetiştirilmesi sürecine 2012 yılından itibaren son verilerek Deniz Hava Eğitim Merkezi Komutanlığı’nda yetiştirilmesine başlanmıştır. Günümüze kadar olan süreçte Deniz Hava Eğitim Merkezi Komutanlığı’nda toplam 20 bakım subayı yetiştirilmiş olup; Deniz Kuvvetleri Komutanlığındaki bakım subayı kadrolarındaki görevlerine başlamışlardır.
Defence Turkey: Deniz Hava Komutanlığının mevcut bakım, onarım ve idame altyapısını daha da iyileştirmek üzere ne gibi çalışmalar/projeler yürütülmekte veya planlanmaktadır?
Dz. Yb. Erkan AKDERELİ: Deniz havacılık faaliyetleri son yıllarda hızla gelişmekte ve hava platformları sayımız da bu oranda artmaktadır. Nitelik ve nicelik olarak sürekli artış gösteren deniz havacılık faaliyetlerinin en uygun fiziksel şartlarda ve yer destek ekipmanlarıyla idame edilebilmesi için gerekli olan tüm altyapı çalışmaları planlanmaktadır. Artan hava aracı sayımızla birlikte hangar/park sahası ihtiyacını karşılamak üzere Topel, Dalaman, Çanakkale ve Geçitkale meydanlarına yönelik yeni hangar/park sahası proje faaliyetlerine hız verilmiştir.
Komutanlığımızda mevcut personel de buna paralel olarak gerek eğitimlerle gerekse edinilen tecrübelerle hava aracı ve cihazları/ekipmanları üzerinde önemli kabiliyetler kazanmıştır. Komutanlığımızın imkân ve kabiliyetlerinin arttırılması yönünde sürekli gayret sarf edilmekte, gelişen teknolojiler takip edilerek hava aracı ve cihazlarının/ekipmanlarının geliştirilmesine yönelik Komutanlığımız çatısı altında; askeri fabrikalar, savunma sanayii ve yurt içi firmaları ile yürütülen çalışmalara büyük önem verilmektedir.
Bu kapsamda; Milli Savunma Bakanlığı (MSB)’nın yerlileştirme faaliyetleri doğrultusunda vermiş olduğu direktiflere paralel olarak Komutanlığımızca başlatılan yurt içi onarım/imalat faaliyetleri sonucunda özellikle hava araçlarında kullanılan görev sistem cihazlarına yönelik yurt dışına bağımlılık önemli derecede azaltılmış ve ciddi oranda bütçe tasarrufu sağlanmıştır. Yurt içi onarım imkan kabiliyeti kazanan firmalar ile Askeri Fabrikalar Genel Müdürlüğü nezdinde Stratejik İşbirliği Anlaşması (SİA) yapılması çalışmalarına da başlanmıştır.
Ayrıca Milli Savunma Bakanlığı’nın alımların merkezileştirilmesi yönünde vermiş olduğu direktif kapsamında; lojistik süreçlerin yöneticisi konumundaki Malzeme Yönetim Merkezi Komutanlığının direkt Milli Savunma Bakanlığı’na bağlı olarak çalışması konusundaki teşkilat değişikliği çalışmalarına devam edilmektedir. Anılan sürecin tamamlanmasıyla hava araçlarına yönelik yürütülen onarım/tedarik faaliyetlerinin daha da süratlenmesi sağlanacaktır.
Defence Turkey: Komutanım ilave edeceğiniz bir konu veya eklemek istediğiniz bir husus var mıdır?
Dz. Yb. Erkan AKDERELİ: Uçuş emniyetinin öncelikle yerde icra edilen faaliyetlerle başladığı bilinci ve “önce emniyet” felsefesi ile tüm bakım personeli her daim Harbe Hazır olarak görev ve sorumluluklarını büyük bir özveri ile yerine getirmektedir.
Envanterde bulunan hava araçlarının idame/işletmesinin; emniyetli, etkin ve ekonomik bir şekilde yürütülmesi için, elde edilen deneyimler ve değişikliklerin ışığı altında, bakım faaliyetleri ile ilgili personel, eğitim ve lojistik ihtiyaçlar sürekli değerlendirilerek ve gerektiğinde güncellenerek hava araçlarının emniyetli/etkin şekilde görevini icra etmesini sağlamak en önemli sorumluluğumuzdur.
Defence Turkey: Sayın Komutanım, okuyucularımıza ayırdığınız değerli vaktiniz için teşekkür ederiz
