İspanya ile Türkiye Arasındaki Savunma Sanayi Entegrasyonu ve Müşterek Çalışabilirlik, Her İki Ülkenin Akdeniz Gelenekleri ve Güçlü Bağları Üzerine İnşa Edilen Ortak Gelişmelere Dayalıdır

İspanya Savunma Sanayi/Ulusal Silahlanma (NAD) Direktörü Amiral Santiago Ramón GONZÁLEZ GÓMEZ, Defence Turkey dergisine yaklaşan ikili görüşmeler ve özellikle her iki ülkenin hâlihazırda ilgili olduğu ve ortak çıkarlarının bulunduğu denizcilik ve havacılık sektöründe iş birliği fırsatlarının belirlenmesi hakkında açıklamalarda bulundu. Karşılıklı fayda sağlayan ortak projeler daha da güçlendiğinde eğitim, idame ve prensip alanlarında ortak yöntem ve usullerin kullanımı mümkün olacaktır. İspanya, Türkiye’nin Avrupa perspektifini desteklediği ve istikrarlı ve kesintisiz işbirliği gerektiren Doğu Akdeniz ile ilgili diyalog alanları geliştirmeye çalıştığı sürece her iki ülke için parlak bir gelecek söz konusu olacaktır.

Defence Turkey: İspanya’nın Ulusal Silahlanma Direktörü olarak işinizi ve resmî görevlerinizi nasıl tanımlıyorsunuz? Rolünüzü nasıl özetlersiniz?

Amiral Santiago Ramón GONZÁLEZ GÓMEZ: Silahlanma ve Malzeme Direktörlüğü (DGAM), Bakanlığın silahlanma ve malzeme politikasının planlanması, geliştirilmesi, denetimi ve yürütülmesinden sorumlu yönetim birimidir.

Direktör olarak benim rolüm üç ana görevi içeriyor. Bunlardan ilki, Silahlı Kuvvetlerin ihtiyaçlarının, mevcut olan en iyi silah sistemleri ve ekipman sağlanarak devlet kaynaklarından karşılanmasıdır. İkinci görevim ise Savunma, Teknoloji ve Endüstri Üssü’nün güçlendirilmesini sağlayan sanayi politikasının tasarlanmasına, ulusal savunma çıkarlarına hizmet eden endüstriyel yeteneklerin oluşturulmasına ve bunların uluslararası hale getirilmesi için desteklenmesine katkıda bulunmaktır. Diğer ikisi ile aynı derecede önemli görevim ise kamu yönetimi alanındaki stratejiler, araştırma ve geliştirme planları ile eşgüdümlü olan Defence RDI’ın yönetimidir. Bu doğrultuda, bir Direktör olarak günlük görevlerimi sürdürmeme yardımcı olan alanlarında uzman seçkin bir gruba güveniyorum.

Defence Turkey: Bizlere İspanya Savunma Sanayi Direktörlüğü hakkında bazı temel hususlardan bahsedebilir misiniz? Direktörlüğün yapısı, sorumlulukları ve personel sayısı ile ilgili bilgi verebilir misiniz?

Amiral Santiago Ramón GONZÁLEZ GÓMEZ: Aslında Savunma Bakanlığında bir Savunma Sanayi Direktörlüğü bulunmamaktadır.

Silahlanma ve Malzeme Direktörlüğü (DGAM), ulusal sınırlarda, uluslararası pazarda etkili ve rekabet gücünü haiz bir teknolojik ve endüstriyel savunmanın geliştirilmesini desteklemeyi amaçlayan savunma işbirliğinin yönetimi için gerekli yeteneklerin uygulanmasından sorumludur. Bu ayrıca, temel savunma ve ulusal güvenlik çıkarlarını etkileyen endüstriyel kabiliyetler ve bilgi alanlarının güçlendirilmesini de sağlamaktadır.

Silahlanma ve Malzeme Direktörlüğü 600 üzerinde personeli ile Devlet Savunma Sekreterliğinin bir bölümünü oluşturmaktadır. DGAM, kendisine verilen görevlerin yerine getirilmesi ve gerekli özel politikaların geliştirilmesi ile ilgili olarak beş yardımcı direktörlük şeklinde örgütlenmiştir: Planlama, Teknoloji ve İnovasyon; Program Yönetimi; Uluslararası İlişkiler; Teftiş, Düzenlemeler ve Savunma Sanayi Stratejisi; Silah ve Malzeme Alımı.

Defence Turkey: İspanya’nın savunma alanındaki tedarik süreci ile ilgili neler söyleyebilirsiniz? Bildiğimiz kadarıyla İspanya’da savunma sanayi alanındaki tedarik süreçleri Türkiye’deki gibi ayrı bir kamu kurumu aracılığıyla yürütülüyor?

Amiral Santiago Ramón GONZÁLEZ GÓMEZ: Malzemelerin satın alımına ilişkin süreç Savunma Politikası amacına ulaşılmasının anahtarıdır ve malzeme kaynaklarının planlanmasına ilişkin süreçle de yakından ilgilidir. Her iki süreç de İspanya’da Devlet Savunma Sekreterliği yönergeleriyle düzenlenmekte olup tüm süreç Savunma Bakanlığı tarafından yürütülmektedir ve temel olarak Silahlanma ve Malzeme Direktörlüğü merkezlidir.

Defense Turkey: Silah alımı ve konuşlandırılması konularında karar verme politik bir süreç. İspanya’da savunma ihaleleri/tedariki alanında uygulanan karar verme süreci (teklif veren ve ürün seçimi) ile ilgili bilgi verebilir misiniz?

Amiral Santiago Ramón GONZÁLEZ GÓMEZ: Daha önce de bahsettiğim gibi malzemelerin tedarik süreci Devlet Savunma Sekreterliği talimatları çerçevesinde düzenlenmektedir. Bu süreç şu aşamalardan oluşmaktadır: Kavramsal Aşama; Tanımlama ve Karar Aşaması; Yürütme Aşaması ve Hizmet Aşaması.

Yürütme aşamasında yetkili makamlar, tedarik dosyalarını ve şirketlerce katılım sağlanması gereken müzakereleri işleme koyar ve onaylar, sözleşmeleri imzalar ve sözleşmelerin yürütülmesini kontrol eder ve bahsi geçen sözleşmelerin hüküm ve koşullarını ve geçerli olacak İspanyol ve Avrupa hukuki mevzuatını belirlemeye yönelik faaliyetleri gerçekleştirir.

Defence Turkey: Bizlere İspanya’nın millî savunma politikası hakkında neler söyleyebilirsiniz? İspanya’nın karşısındaki en büyük tehdit ve ülkenin bir numaralı güvenlik riski nedir?

Amiral Santiago Ramón GONZÁLEZ GÓMEZ: İspanya’nın Savunma Politikası, İspanyol halkının güvenliği ve anayasayla teminat altına alınmış hak ve özgürlüklerinin idamesine ve Ulusal Savunma Teşkilat Kanunu hükümleri ve Başbakan tarafından yayınlanan Ulusal Savunma Direktifi esaslarına uygun şekilde barış, istikrar ve İspanya’nın yurtdışındaki ulusal çıkarların korunmasına katkıda bulunmaktadır.

İspanya trajik küresel sağlık krizi ve bu krizin sosyal ve ekonomik sonuçları ile şekillenen güncel durumdan endişe duymaktadır. Bunun yanında, benzersiz jeo-stratejik konumu nedeniyle, uluslararası arenadaki etkimizi sürdürmemizi ve müttefiklerimizle birlikte toplumun genelinde barış ve istikrara katkıda bulunmamızı sağlayan aktif bir savunma politikasını güçlendirerek mücadele etmemiz gereken risk ve tehditler mevcuttur.

Defence Turkey: İspanyol Silahlı Kuvvetlerinin anayasal görevlerinden bahsedebilir misiniz?

Amiral Santiago Ramón GONZÁLEZ GÓMEZ: İspanyol Anayasası, Silahlı Kuvvetlere İspanya’nın egemenliğini ve bağımsızlığını güvenceye alma, toprak bütünlüğünü ve anayasal düzenini koruma görevini vermiştir. Bundan dolayı, Silahlı Kuvvetlerin temel özelliklerinden biri topluma hizmet etme isteğimiz ve bize ihtiyaç duyulan her alanda göreve hazır olmamızdır.

Defence Turkey: İspanyol Savunma Sanayi Direktörlüğünün perspektifinden 2020 yılının bir değerlendirmesini alabilir miyiz? Direktörlüğün 2020 yılında öne çıkan faaliyetlerini özetleyebilir misiniz?

Amiral Santiago Ramón GONZÁLEZ GÓMEZ: Dünyadaki diğer tüm kamu kurumları ve şirketleri gibi, 2020 yılında DGAM’nin faaliyetleri COVID-19 pandemisinden etkilenmiştir. Bahsi geçen duruma rağmen, olumlu bir şekilde, dijital dönüşüm, bilgi yönetimi, süreçlerle örgütsel yönetim ve uzaktan çalışma gibi kavramlarla kriz süresince faaliyette bulunulmasına yönelik temel alanlarda DGAM’nin gelişimine ayrı bir hız verildiğini söyleyebiliriz.

Daha net ifade etmek gerekirse, 2020 yılında Savunma Teknolojisi ve İnovasyon Stratejisinin yayınlanması, ve COVID-19’un savunma ve güvenlik sanayi sektörleri üzerindeki etkisi üzerine rapor veya İspanya’da Savunma Sanayi Raporu (2018) gibi birtakım raporların hazırlanması, Uçuşa Elverişlilik Destek Bölümünün oluşturulması ve devreye alınması, tedarik programlarının yönetimine yönelik bir Kalite Yönetim Sisteminin uygulamaya alınması ve silahlanma ve malzeme satın alım süreçlerinin gözden geçirilmesi ve iyileştirilmesine yönelik çalışmaların yürütüldüğünü söyleyebiliriz.

Defence Turkey: COVID-19 pandemisi kritik savunma operasyonları ve programlarında büyük bir küresel aksamaya yol açtı. COVID-19 sürecinde, savunma ve güvenlik tedarik programları İspanyol Savunma Sanayi Direktörlüğünce 2020 yılı boyunca nasıl yürütüldü?

Amiral Santiago Ramón GONZÁLEZ GÓMEZ: Tedarik süreçleri, pandemi kaynaklı olumsuz ekonomik sonuçların asgari seviyeye indirilmesi amacıyla yeni koşullara uygun şekilde ayarlanarak yürütülmüştür. Bu amaçla, Hükümetin COVID-19’un sosyal ve ekonomik etkileriyle mücadelede uyguladığı olağanüstü ve acil önlemler gibi yasal önlemler uygulanmış ve bunlar iyileşme için gereken temelleri oluşturmada son derece faydalı olmuştur.

Defence Turkey: İspanya’nın 2021 yılı savunma bütçesi ile ilgili neler söyleyebilirsiniz? İspanya’nın bir NATO üyesi olarak GSYİH’nin %2’sini savunma sanayi harcamaları finansmanına ayırmayı taahhüt ettiği göz önünde bulundurulduğunda savunma sanayi harcamalarında önümüzdeki yıllarda bir artış öngörüyor musunuz?

Amiral Santiago Ramón GONZÁLEZ GÓMEZ: Şüphesiz ki COVID-19 salgını ekonomi üzerinde küresel seviyede etkili olmuştur ve ülkelerin bütçesel kapasitelerinin yeni koşullara göre adapte edilmesi anlamına gelmektedir. Buna rağmen, İspanya’nın bu alanda veya diğer alanlarda üstlendiği taahhütler geçmişte olduğu şekilde yerine getirilmeye devam edecektir.

Hükümetin 2021 yılı için öngördüğü bütçe çalışmasında, savunma sistemlerinin kesintisiz şekilde güncellenmesi ve modernizasyonu, istihdamın artırılması ve şirketlerin yatırım yapması, İspanya’nın ekonomik iyileşmesine katkıda bulunmasının sağlanması bakımından devam eden projelerin uygulanabilirliği ve yeni projelerin ele alınması için Savunma Bakanlığına ayrılan pay %4,6 oranında artırılmaktadır.

Savunma sanayinin iyileşmesini hız kazandırması gereken bu bütçe çalışmasının etkin şekilde işleyebilmesi, kamu ve özel sektör arasında yoğun bir koordinasyonu gerektirmektedir ve bu itibarla özellikle savunma sanayinin yeni sürece uyumu desteklenmeli ve pandeminin yarattığı yeni senaryo da göz önünde bulundurulmalıdır.

Defence Turkey: İspanya için güçlü bir askerî gelişmenin getirdiği mali yük nedir? Askerî gelişim alanındaki uzun vadeli planlar nelerdir?

Amiral Santiago Ramón GONZÁLEZ GÓMEZ: 2021 yılı ulusal bütçesi, Savunma Bakanlığı ve ulusal savunma teknolojisi ve sanayi tabanınca geliştirilen AR&GE sözleşmelerinin finansmanını öngören “Silahlı Kuvvetler için Araştırma ve Çalışmalar” kavramına mali kaynaklar ayırmıştır.

Askerî gelişime ilişkin uzun vadeli planlarla ilgili olarak ise “Uzun Vadeli Güç Hedefi”nin elde edilmesine yönelik askerî gelişimimizi teknoloji izleme ve öngörme sistemimizle belirlediğimiz teknoloji trendleri ile birlikte güçlendirmeye devam edeceğiz. Bu analizin sonucu, her beş yılda bir güncellenen ve Bilim ve İnovasyon Bakanlığı tarafından tüm kamu yönetimi için koordine edilen İspanyol Bilim, Teknoloji ve İnovasyon Stratejisi ile ilişkili şekilde yürütülen Savunma Teknolojisi ve İnovasyon Stratejisine (ETID) aktarılacaktır. ETID’in yakın zamanda yayınlanan baskısı (2020) bizlere kuantum teknolojisi (iletişim, IT ve sensörler dâhil), elektromanyetik itki, bilişsel radar, karmaşık robotik mimari gibi uzun vadeli trendlerin bir kısmını tanımlamaktadır.

Defence Turkey: İspanyol Savunma Sanayi Direktörlüğünün en önemli tedarik programlarından ve bunların gerçekleştirilmesi için öngörülen zaman çizelgesinden bahsedebilir misiniz?

Amiral Santiago Ramón GONZÁLEZ GÓMEZ: DGAM kapsamında yürütülmekte olan programların tümü Silahlı Kuvvetler için büyük öneme sahiptir. Bunlar arasında en önemli özel silahlanma programlarına örnek olarak VCR 8x8 (programa ilişkin ilk teslimatların 2022’de yapılması öngörülmektedir), NH-90 (program kapsamında ilk teslimat yapılmıştır), F-110 (ilk fırkateyn için öngörülen teslim tarihi 2026), S-80 (teslimatların 2023’te başlaması bekleniyor) ve Fransa ve Almanya ile iş birliği içinde geliştirilen Yeni Nesil Silah Sistemi (NGWS) programı sayılabilir. Tüm bu programlar kendilerini sektörde lider programlar hâline getiren yüksek bir teknolojik uygulama seviyesine sahiptir.

Defence Turkey:  Bize devam etmekte olan başlıca tedarik programlarını ve bunlara ilişkin teslimatların güncel durumunu kısaca özetleyebilir misiniz?

Amiral Santiago Ramón GONZÁLEZ GÓMEZ: Yürütmekte olduğumuz sözleşme sayısının büyüklüğü düşünülürse bunları özetlemek bile uzun zaman alacaktır. Ancak, ortak bir faktörün altını çizebiliriz. Bu da programlar ile bunlara ilişkin sözleşmelerin, belirlenen çizelge ve plana uygun şekilde, pandemi nedeniyle tecrübe ettiğimiz istisnai koşullara rağmen herhangi bir belirgin sapma olmaksızın devam ediyor olmasıdır.

Defence Turkey: Yerli savunma sanayinin şu anki durumuyla ilgili neler söylersiniz? Okuyucularımıza İspanyol Savunma ve Havacılık Sanayi hakkındaki temel unsurlardan bahsedebilir misiniz? İspanyol Savunma Sanayinde devlet tarafından işletilen şirketler ve özel şirketler mevcut mudur?

Amiral Santiago Ramón GONZÁLEZ GÓMEZ: İspanyol Savunma Teknolojisi ve Sanayi Üssü (DTIB), Silahlı Kuvvetlere verilen görevleri yerine getirmek için ihtiyacı olan askerî yetkinliklerin tedariki ve idamesinde başlangıçtan beri var olan bir bileşendir. Hâlihazırda, ulusal savunma sanayinin yıllık cirosu 6.000 milyon Euro (M€) üzerindedir ve bu da İspanyol imalat sanayinin gayri safi yurtiçi hasılasının %4.38’ine tekabül etmektedir. Bu aynı zamanda temel bir teknolojik inovasyonun göstergesi olup ulusal düzeyde kalifiye istihdam yaratmaktadır.

Savunma Bakanlığının, Silahlanma ve Malzeme Direktörlüğüne kayıtlı bulunan 509 şirketi mevcuttur ve bunların 354’ü savunma alanında ürün veya hizmet tedarik etmektedir. Savunma sanayi cirosu 6.654 M€’dur. İşbirliği programları dâhil uluslararası satışlar, iş hacminin 84%’ü seviyesindedir. Savunma sanayi doğrudan 23.500 iş olanağı sağlamakta ve doğrudan savunma sanayi ile ilgili olmayan ancak bu sektör tarafından oluşturulan 57.000 iş olanağı yaratmaktadır.

Savunma sanayi tabanımızın hissedarlık yapısı ile ilgili olarak, ulusal özel sermaye oranı %84,7 iken, özel yabancı sermaye oranı %13,6 olup, kamusal sermaye oranı sadece %1,7’dir.

Defence Turkey: İspanya’nın ülke savunması için kritik olan teknolojilerin elde edilmesine yönelik AR&GE çalışmalarına yaklaşımı hakkında neler söyleyebilirsiniz? AR&GE finansmanı ile ilgili görüşleriniz nelerdir?

Amiral Santiago Ramón GONZÁLEZ GÓMEZ: Savunma sanayi için kritik olan teknolojiler kavramı, özellikle hâlihazırda karşılaştığımız başlıca karmaşık sorunları etkileyenler son derece önemlidir ve bu nedenle AR&GE stratejimiz bunları geniş kapsamda ele almaktadır. Sanayimizin bu alanlarda gerekli olan teknolojik yetenekleri elde etmesine yardımcı olmaya çalışıyoruz ve teknolojik bağımsızlıkla ilgili alanlar da bu alanlara dâhildir. Bu hedef, önemli oranda yatırım gerektirmektedir ve bu nedenle stratejimiz ikili teknolojiler alanında sivil araştırma çalışmalarını kullanarak sinerji oluşturulmasını öngörmektedir.

Defence Turkey: İspanya ve Türkiye arasında savunma alanındaki işbirliğinin hâlihazırdaki durumunu nasıl değerlendiriyorsunuz? Sizce bu işbirliğini artırmak için neler yapılabilir? Gelecekle ilgili öngörüleriniz nelerdir?

Amiral Santiago Ramón GONZÁLEZ GÓMEZ: Her ikisi de NATO üyesi olan İspanya ve Türkiye hâlihazırda ittifak içinde işbirliği hâlindedir. Bu itibarla İspanyol PATRIOT bataryasının Suriye ve Türkiye sınırına yakın olan Adana’da konuşlandırılması dikkate değerdir. Ülkeler ayrıca yakın ikili işbirliği ilişkilerini sürdürmekte olup, DGAM ve SSB arasında düzenli toplantılar gerçekleştirilmektedir. Bu toplantılar iki ülkenin sektörel şirketlerinin katıldığı endüstriyel seminerlerle de tamamlanmaktadır. Bu toplantılardan yedi tanesi gerçekleştirilmiş olup 2021’de sekizinci toplantının yapılması planlanmaktadır.

Ayrıca, savunma alanında endüstriyel ve teknolojik işbirliği için iki ülkenin Savunma Bakanlıkları arasında bir Niyet Mektubu imzalandığını da belirtmekte fayda var. Bu hamle ile iki ülkenin de ilgili olduğu ve pek çok ortak çıkarının bulunduğu denizcilik ve havacılık sektörlerinde ilerideki ikili toplantılarda da geliştirilmesi beklenen potansiyel işbirliği alanlarının belirlenmesi söz konusu olacaktır. Bu ortak projeler daha da güçlendirildikçe işbirliği seviyesi kaçınılmaz olarak savunma sanayi gelişimini yükseltecek ve eğitim, idame ve prensip ile ilgili ortak süreçlerin kullanımına sunulacaktır. Gelecek, bizler gibi güçlü bir Akdeniz geleneğine sahip ülkeler için umut verici...

Defence Turkey: İspanya, Türkiye ile savunma sanayi işbirliğini güçlendirmeye ilgi duyuyor mu? İki ülke arasında tam ve açık bir işbirliğinin önündeki engeller neler?

Amiral Santiago Ramón GONZÁLEZ GÓMEZ: İspanya, Türkiye ile endüstriyel işbirliğini güçlendirmeye yönelik niyetini açıklamıştır, iki ülkenin de bağlı olduğu denizcilik ve havacılık projeleri de bu niyetin göstergesidir. Özellikle denizcilik ile ilgili olarak, İspanyol sanayi ile Anadolu Çok Maksatlı Amfibi Hücum Gemisi (LHD Anadolu) yapımına yönelik işbirliğinin altının çizilmesi gereklidir. Havacılık sektörü ile ilgili olarak ise OCCAR tarafından yürütülen A400M uçağı ile ilgili tedarik programı kapsamında iki ülkenin üyeliği dikkate değerdir.

Dolayısıyla, denizcilik alanında işbirliği çerçevesinde, İspanya Savunma Bakanlığı ve DGAM, devam eden proje kapsamında Türkiye’deki işlerin tatmin edici düzeyde gelişimi ve gelecekte ortaya çıkabilecek projeler için NAVANTIA’yı desteklemeyi sürdürecektir.

Havacılık alanında, A400M uçağının yanı sıra, İspanya tarafından üretilen CN-235 uçağının en büyük filosunun Türkiye’nin hizmetinde olduğu belirtilmelidir. Bundan dolayı, bu uçakların modernizasyonu ve İspanya ile işbirliği içinde C-295 uçağının ve A330 MRTT havada yakıt ikmali uçağının tedarik süreci, şüphesiz ki işbirliğinin karşılıklı olarak faydalı olduğu alanlar olacaktır.

Endüstriyel iş birliği önündeki en büyük engel muhtemelen sistemlerin entegrasyonu ve birlikte çalışabilirliği alanında olabilir.

Bunun yanı sıra kalite güvenliği, uçuşa elverişlilik alanında veya uzayda ve uydu alanında yapılacak iş birlikleri de kuşkusuz avantajlı olacaktır.

Defence Turkey: İspanya savunma alanında Türkiye’ye karşı herhangi bir ambargo veya yaptırım uygulamakta mıdır? Zira Savunma Sanayi (SSB) Başkanı İsmail DEMİR’e göre Türkiye’ye A400M Programı kapsamında dahi bir ambargo uygulanmıştır. Ayrıca, 10 Eylül 2020 tarihli bir habere göre İspanya Parlamentosu, Haziran 2020’de İspanyol Hava Kuvvetlerinin toplam 10 C-130H Hercules (4 nakliye, 5 KC-130 tankeri ve 1 C-130-30 uzatılmış sürüm) nakliye ve tanker uçağının Türkiye’ye satışını bloke etme kararı almıştır. Bu nedenle de bu uçaklar Peru ve Uruguay tarafından satın alınmıştır.

Amiral Santiago Ramón GONZÁLEZ GÓMEZ: Savunma ürünleri alanında uluslararası ticareti kontrol etmek için, şirketler tarafından talep edilen tüm operasyonlar, ulusal ve Avrupa mevzuatı çerçevesinde ve İspanya’nın imzaladığı uluslararası anlaşmalar kapsamında tek tek ve detaylı olarak analiz edilmektedir. Bu bağlamda, bilhassa Birleşmiş Milletler Silah Ticareti Anlaşmasına ve AB içinde askerî teknoloji ve ekipmanın ihracatının kontrolünü belirleyen ortak kuralları içeren 8 Aralık tarihli ve 2008/944/CFSP sayılı Avrupa Ortak Pozisyonuna özel önem verilmektedir.

Defence Turkey: Savunma alanında İspanya ve Türkiye birbirleri için neler yapabilir? Sizce Türk şirketleri İspanya’daki rekabette yer alabilmek için yeterince teşvik ediliyor mu?

Amiral Santiago Ramón GONZÁLEZ GÓMEZ: Daha önce de belirttiğim üzere, NATO İttifakı üyesi olan ve güçlü Akdeniz geleneklerine sahip iki ülkenin savunma sanayi çerçevesinde birlikte hareket etmesi de elzemdir. Hâlihazırda, AB içinde de olduğu gibi, tüm sanayi yatırımları, finansmana ve teknolojik bilgi birikimine ihtiyaç duymaktadır ve bu nedenle de çok taraflı bir atmosferde yürütülmelidir. Bugün, savunma sanayinin de rol aldığı küresel pazarda bir ülkenin kendi başına bir projeyi yüklenmesi, gerek teknolojik gerekse ekonomik yönden kazançlı değildir. Entegrasyon ve birlikte çalışabilirlik kavramları ortak yatırım ve gelişimleri gerektirmektedir.

Defence Turkey: Savunma alanında Türkiye ve İspanya arasında 2021 yılında herhangi bir mutabakat veya sözleşme yapılmasını bekliyor musunuz? Yine 2021 yılında Türkiye’ye savunma ile ilgili resmî bir ziyaret planı mevcut mu?

Amiral Santiago Ramón GONZÁLEZ GÓMEZ: IDEF’21 uluslararası fuarına katılım sırasında İstanbul’da ikili bir toplantı gerçekleştirmeyi planlıyoruz ve buna yönelik hazırlıklarımız devam ediyor.

İspanyol Savunma Bakanlığı ayrıca Türkiye’den resmî bir heyetin 3-5 Kasım 2021 tarihlerinde Madrid’de gerçekleşecek FEINDEF’21 uluslararası savunma ve güvenlik fuarına katılımını da bekliyor, Türk şirketlerinin de bu etkinliğe katılım sağlamasını umut ediyoruz.

Bu iki etkinlik, yeni program veya girişimlerin ve nihayetinde en önemlisi işbirliğinin güçlenmesine yardımcı olacaktır.

Defence Turkey: İspanyol Hükümeti ve İspanyol Savunma Sanayinin Ağustos 2021’de gerçekleştirilecek olan IDEF’21 Fuarına katılımı hakkında neler söylemek istersiniz?

Amiral Santiago Ramón GONZÁLEZ GÓMEZ: Daha önce de bahsettiğim gibi, İspanyol Silahlanma ve Malzeme Direktörlüğünden bir heyet İstanbul’daki IDEF’21 savunma fuarına katılım sağlayacak. İstanbul’da ayrıca SSB’yi temsil eden Türk yetkililerle ikili toplantı da gerçekleştirilecek.

Bu ikili toplantı çerçevesinde, savunma alanında ülkelerimiz arasındaki başarılı işbirliğini sürdürmek adına İspanyol ve Türk savunma sanayinin katılımı ile bir endüstriyel forum gerçekleştirme yönünde bir girişimimiz de olacak.

NAVANTIA gemi yapımcısı veya EMITE mühendislik şirketi gibi bazı İspanyol şirketlerinin de IDEF’21 Fuarında standı olacak.

Defence Turkey: Son olarak okuyucularımıza iletmek istediğiniz bir mesajınız var mı?

Amiral Santiago Ramón GONZÁLEZ GÓMEZ: Bu kapsamlı röportajda bahsetmediğim pek bir nokta kalmadı, ancak Türkiye’yi bir NATO müttefiki ve önemli çıkarlar paylaştığımız bir stratejik ortak olarak gördüğümüzü tekrar edebilirim. İspanya, Türkiye’nin Avrupa perspektifini desteklemekte olup, istikrarlı ve kesintisiz işbirliğinin gerekli olduğu Doğu Akdeniz’de diyalog gelişimi için alanlar aramaya devam edecektir.

İspanyol PATRIOT bataryasının NATO Türkiye’ye Destek operasyonu kapsamında Türk topraklarında konuşlandırılması, sıkça yapılan ziyaretler, tatbikatlar ve iki ülkenin Silahlı Kuvvetleri arasında gerçekleştirilen teatiler, LHD Anadolu’nun yapımı veya iki ülkenin savunma ve güvenlik sanayilerini ilgilendiren karşılıklı menfaat alanları hâlihazırda ülkelerimiz arasındaki fevkalade ilişkilerin açık göstergeleridir.